Ziekten & plagen

Ziekten & Plagen

De meest voorkomende ziekten & plagen in gazons

Heb je last van onkruiden, schimmels of beestjes in je gazon? Wil je graag weten wat je daartegen kunt doen? Op en van de onderstaande pagina’s vind je een opsomming van de meeste voorkomende grasziektes en -plagen. Daarnaast leer je hoe je deze meest voorkomende gazonproblemen kunt herkennen en bestrijden. Spring meteen naar het onderwerp waar je meer over wilt weten:

Onkruiden

Klaver in gazon 01

Herkenning

  • Opvallende grove, donkergroene bladeren
  • Zeer agressieve groeiwijze, verdringing van gras
  • Plekken in het gras die harder groeien en mooi groen zijn
  • Kleine witte bloempjes bij ver gevorderde groei

Bestrijding

  • Los krabben met een hark of verticuteermachine
  • Toepassen van een specifiek bestrijdingsmiddel

Oorzaak      

  • Schrale groeiplaats, voornamelijk een gebrek aan stikstof
  • Droog gazon, stilstand van grasgroei

Preventie

  • Het gazon minimaal 3 tot 4 keer per jaar bemesten

Paardenbloem in gazon 01

Herkenning

  • Holle stengel met daarop een gele bloem
  • Diep ingesneden tot bochtig getande bladeren
  • Bladeren staan kort bij de grond in een rozet bij elkaar
  • Witte pluizenbol in mei
  • Lange penwortel

Bestrijding

  • Handmatig uitsteken van de penwortel
  • Toepassen van een specifiek bestrijdingsmiddel

Oorzaak      

  • Verspreiding van zaad door de lucht

Preventie

  • Bemest en maai het gras met regelmaat
  • Zorg voor een gesloten grasmat

Weegbree in gazon 01

Herkenning

  • Breed-elliptisch of eironde bladeren
  • Bladeren staan kort bij de grond in een rozet bij elkaar
  • Staat in bloei van mei tot november

Bestrijding

  • Handmatig uitsteken
  • Diverse malen verticuteren
  • Toepassen van een specifiek bestrijdingsmiddel

Oorzaak      

  • Verdichte ondergrond

Preventie

  • Bemest en maai het gras met regelmaat
  • Zorg voor een gesloten grasmat

Mos in gazon 01

Herkenning

  • Middelgroene kleur
  • Zacht verende laag tussen het gras
  • Agressieve groeiwijze, voor in het najaar of de winter

Bestrijding

  • Uitharken of verticuteren
  • Hanteer minimaal twee verschillende lengterichtingen
  • Strooi vooraf eventueel een mos afdodend product

Oorzaak      

  • Slecht groeiend gras, weinig concurrentie
  • Vochtige en schaduwrijke groeiomstandigheden
  • Te kort maaien van het gewenste gras

Preventie

  • Verbeter de lucht- en waterhuishouding van de toplaag
  • Verwijder bomen of struiken, creëer meer lichtinval
  • Zorg voor een juiste zuurtegraad (pH) van de bodem
  • Strooi kalk gedurende de winter indien nodig
  • Bemest het gazon mininaam 3 – 4 keer per jaar

Grassen

Straatgras in gazon 01   Straatgras in gazon 02

Herkenning

  • Onbehaard lichtgroen blad, polvormige groeiwijze
  • Witte pluimpje aan het uiteinde van de grasspriet
  • Verspreidt zich razendsnel
  • Bloeit het hele jaar door

Bestrijding

  • Laten verdrogen in de zomermaanden
  • Stevig verticuteren en bijzaaien in het najaar

Oorzaak      

  • (Te) vochtige en goed bemeste ondergrond
  • (Te) kort maaien

 Preventie

  • Voorkom open plekken in het gazon
  • Geef het gras niet meer water dan nodig is

Hanenpoot in gazon 01   Hanenpoot in gazon 02

Herkenning

  • Grove en explosieve groeiwijze
  • Donkergroen, breed en onbehaard blad
  • Lichte nerf door het midden van het blad
  • Kieming in het late voorjaar of de zomer (hoge temperaturen)

Bestrijding

  • Maai het gras 2 tot 3 keer per week
  • Gebruik een cirkelmaaier voor het opzuigende effect
  • Hanteer een maaihoogte van ongeveer 3 centimeter

Oorzaak      

  • Kiemkrachtig graszaad is van nature aanwezig in de bodem
  • Verspreiding van nieuw graszaad door wind, vogels, etc.

Preventie

  • Maai het gras met regelmaat, zorg voor een gesloten grasmat
  • Kies bij inzaai voor het najaar in plaats van het voorjaar

Harig vingergras in gazon 01   Harig vingergras in gazon 02  

Herkenning

  • Agressieve en liggende groeiwijze
  • Brede en korte bladeren, lange stengels
  • Paarse bloeiwijze aan de top van de stengel
  • Goed zichtbaar van juli tot oktober

Bestrijding

  • Maai het gras 2 tot 3 keer per week
  • Gebruik een cirkelmaaier voor het opzuigende effect
  • Hanteer een maaihoogte van ongeveer 3 centimeter

Oorzaak      

  • Kiemkrachtig graszaad is van nature aanwezig in de bodem
  • Verspreiding van nieuw graszaad door wind, vogels, etc. 

Preventie

  • Maai het gras met regelmaat, zorg voor een gesloten grasmat
  • Kies bij inzaai voor het najaar in plaats van het voorjaar

Varkensgras in gazon 01   Varkengras in gazon 02

Herkenning

  • Kruipend onkruid met penwortel
  • Kleine gaafrandige bladeren
  • Kleine roze bloemetjes

Bestrijding

  • De stengels doorsnijden m.b.v. een verticuteermachine
  • De stengels overeind harken en vervolgens afmaaien
  • Gebruik een cirkelmaaier voor het opzuigende effect

Oorzaak      

  • Verdichte ondergrond

Preventie

  • Vermijd zware machines op het gazon

Witbol in gazon 01   Witbol in gazon 02

Herkenning

  • Roodwit gestreepte wortelhals
  • Recht of geknikte opgaande stengels
  • Lichtgroen blad, zacht behaard
  • Polvormige groeiwijze

Bestrijding

  • Stevig verticuteren en nieuw gras bijzaaien
  • Handmatig uitsteken en pleksgewijs nieuw gras inzaaien

 Oorzaak      

  • Extensieve betreding van het gras
  • Vochtige groeiomstandigheden
  • Mineraalrijke ondergrond

Preventie

  • Zorg voor een goede afwatering van het gazon
  • Voorkom overbemesting

Ruwbeemdgras in gazon 01   Ruwbeemdgras in gazon 02

Herkenning

  • Vaak heel fijn aanwezig in gazons
  • Ruwe stengel, donkergroen blad
  • Glanzend gras met bruine bladscheden
  • Vormt bovengrondse uitlopers

Bestrijding

  • Stevig verticuteren en nieuw gras bijzaaien
  • Handmatig uitsteken en pleksgewijs nieuw gras inzaaien

Oorzaak      

  • Extensieve betreding van het gazon
  • Vochtige groeiomstandigheden
  • Mineraalrijke ondergrond

Preventie

  • Zorg voor een goede afwatering van het gazon
  • Voorkom overbemesting

Schimmels

Rooddraadschimmel in gazon 01   Rooddraadschimmel in gazon 02

Wanneer een grasplant door extreme weersomstandigheden een onregelmatig groeiritme kent, is deze gevoelig voor een aantasting van rooddraadschimmel. Gazons met een matige bodemstructuur en een dicht geslagen toplaag zijn extra vatbaar. De grootste oorzaak is vaak een tekort aan stikstof (N).

In eerste instantie ontstaan er kleine gele/bruine plekken in het gazon. In een later stadium vormen zich daar nog kleine roze/roodgekleurde draden bovenop. Bij een ernstige aantasting kan de hele grasplant af sterven. Tijdig in grijpen is dus noodzakelijk.

Herkenning

  • Voornamelijk aanwezig in de zomer of het najaar
  • Ontstaan van gele of bruine plekken in het gras
  • Roze of roodgekleurde draden later zichtbaar

Bestrijding

  • Belucht de toplaag met een riek of prikmachine
  • Zomer: bemest het gras met stikstofrijke gazonmest
  • Najaar: hark aangetaste plekken open en zaai door

 Oorzaak      

  • Arme grond, een tekort aan voeding
  • Dichtgeslagen of vastgereden toplaag
  • Slechte bodemstructuur

Preventie

  • Bemest het gazon met regelmaat
  • Voorkom verdichting door zware machines

Sneeuwschimmel in gazon 01   Sneeuwschimmel in gazon 02

Deze vervelende ziekte laat zich vaak zien bij zachte en vooral vochtige weersomstandigheden in de herfst of winter. Wanneer de sprieten van het gras lang vochtig blijven door dauwvorming of mist is een gazon extra vatbaar.

In eerste instantie verschijnen in het gazon kleine onregelmatige plekken. Deze zien er wit, waterig en snotterig uit. Naarmate deze plekken groter worden kleurt het midden bruin en verschijnt er aan de contouren een witte schimmelrand.

Bij een ernstige aantasting kunnen de vlekken aan elkaar groeien.

Herkenning

  • Komt het vaakst voor in de herfst of winter
  • Ontstaan van waterige, snotterige vlekken
  • Bruine schimmelplek met witte rand later zichtbaar

Bestrijding

  • Niet of nauwelijks te bestrijden
  • Groei stopt vanzelf bij droog en warmer weer

Oorzaak      

  • Vochtige periode na droge en warme zomer
  • Langdurige dauwvorming op het gras
  • Te laat, te veel of verkeerd bemest
  • Tekort aan kalium, te veel aan stikstof

Preventie

  • Bemest het gras begin september met najaarsmest
  • Gebruik geen meststof met snelwerkende stikstof
  • Voorkom de aanwezigheid van overtollig maaisel
  • Laat geen afgevallen bladeren (te lang) op het gazon liggen

Slijmschimmel in gazon 01   Slijmschimmel in gazon 02

Slijmschimmel komt het meest voor in de maanden augustus, september en oktober. Vaak tijdens of na een langdurige periode van vochtigheid. Het kan zich tonen in veel verschillende kleuren. Onder andere: grijs, blauw, paars en bruin.

In eerste instantie vormen er zich bolletjes over de gehele grasspriet. Onder droge omstandigheden kunnen de bolletjes later veranderen in gekleurd poeder dat het gras bedekt. Bij zware sporenproductie kan lichte verkleuring van het gras optreden door verminderde fotosynthese.

Herkenning

  • Bolletjes verticaal over de gehele grasspiet
  • Grijswitte, blauwgrijze, paarse of bruine kleur
  • Voornamelijk aanwezig in aug, sept of okt.

Bestrijding

  • Het gras maaien, gebruik daarbij de opvangbak
  • Borstel of spoel de besmetting van het gras
  • Werk bij voorkeur onder droge omstandigheden 

Oorzaak      

  • Langdurige periode van vochtigheid
  • Eerdere infecties in het verleden 

Preventie

  • Het gras met regelmaat maaien en bemesten

Ziekten

Roest in gazon 01   Roest in gazon 02

Onder de verzamelnaam roest bestaan verschillende varianten. Te weten: kronroest, bruinen vlekkenroest en oranje strepenroest. Het schadebeeld en de bestrijding ervan is bij elke variant nagenoeg hetzelfde.

Roest is een grasziekte welke het gras langzaam aantast. De aantasting begint vaak pleksgewijs en kan zich daarna uitspreiden. Op het blad bevinden zich roestkleurige sporenhoopjes welke zich later vormen in afgestorven plekjes.

Herkenning

  • Oranje of bruine sporen op het blad
  • Ronde hoopjes of langwerpige streepjes
  • Van het voor- tot najaar waarneembaar

Bestrijding

  • Maai het aangetaste gras
  • Vang het grasmaaisel op en voer het af
  • Strooi snelwerkende stikstof

Oorzaak      

  • Arme ondergrond
  • Lage mate van bemesting

Preventie

  • Voorkom verspreiding via grasresten

Bladvlekkenziekte in gazon 01   Bladvlekkenziekte in gazon 02

De naam van de aantasting op zich zegt al veel over het schadebeeld zelf. Op de grassprieten ontstaan in eerste instantie minuscule waterige vlekjes welke bijna niet waarneembaar zijn. Later breiden deze zich uit tot grotere bruine vlekjes.

De bladvlekkenziekte ontstaat meestal in het voorjaar of in de herfst, wanneer de groeiomstandigheden niet volledig optimaal zijn. Daarnaast kan er aantasting aan de bladschede of wortelhals ontstaan waardoor gras volledig kan wegvallen.

Herkenning

  • Minuscule waterige vlekjes op het blad
  • Uitbreiding tot iets grotere bruine vlekjes
  • Vergeling van de bladpunten

Bestrijding

  • Strooi een kali houdende meststof
  • Bevorder de lucht- en waterhuishouding
  • Verhoog de maaihoogte tijdelijk tot 5 cm

Oorzaak      

  • Te hoge stikstofgift, tekort aan kalium
  • Toename bij hoge luchtvochtigheid
  • Schaduw en (te) kort maaien

 Preventie

  • Het gras maaien op een hoogte van 3 – 4 cm
  • De juiste hoeveelheid mest gebruiken

Wortelrot Pythium in gazon 01   Wortelrot Pythium in gazon 02

Een aantasting van wortelrot, soms ook wel pythium genoemd, is erg vervelend. Het gras raakt bedekt onder een dun laagje witgrijze schimmelpluis. In een latere fase kan dit omslaan in grote bruine vlekken of strepen. Pythium komt het vaakst voor in de maanden mei, juni, juli en augustus.

Herkenning

  • Witgrijze schimmelpluis, te zien op vochtig gras
  • Slijmerig of rottend gras, donkere onregelmatige vlekken
  • Bij droogte zijn dode wortels makkelijk uit de grond te trekken

Bestrijding

  • Strooi een traagwerkende meststof met extra kali
  • Verbeter de lucht- & waterhuishouding van de toplaag

Oorzaak      

  • Hoge luchtvochtigheid en bodemtemperatuur
  • Te hoge (eenzijdige) bemesting met stikstof
  • Tekort aan andere voedingselementen

Preventie

  • Strooi gedurende het groeiseizoen regelmatig mest
  • Zorg voor een goede vocht doorlatende ondergrond

Heksenkring in gazon 01   Heksenkring in gazon 02

Heksenkring is een vrij mysterieuze gazonziekte waarvan de bestrijding erg lastig is. De oorzaak van heksenkring in gazons ligt namelijk altijd diep in de bodem. Daar groeien zeer fijne schimmeldraden die plaatselijk de groeiwijze van het gras beïnvloeden.

De gazonziekte is het hele jaarrond aanwezig en laat zich afhankelijk van de weeromstandigheden verschillend tonen. In het voorjaar laat heksenkring vaak onregelmatige groei zien in de vorm van groener of snelgroeiend gras. Gedurende de zomer kan de cirkel plaatselijk verdrogen en dood gras veroorzaken. In het najaar, onder vochtige omstandigheden, kunnen er paddenstoelen in een cirkel groeien.

Herkenning

  • Grote cirkels van groener of sneller groeiend gras
  • Onder droge omstandigheden een cirkel van dood gras
  • Onder vochtige omstandigheden een cirkel van paddenstoelen
  • Vaak waarneembeer op vroeger beboste gronden
  • De cirkel vergroot zich jaar na jaar

Bestrijding

  • Geef het gazon voldoende water
  • Pas op het gazon beluchtingstechnieken toe
  • Verwijder houtresten in de ondergrond
  • Vervang bij een ernstige aantasting de volledige ondergrond

Oorzaak      

  • Slechte bodemstructuur
  • Onvoldoende vochtigheid
  • Oude schimmels diep in de grond aanwezig

Preventie

  • Zorg voor een uitgebalanceerde bemesting
  • Maai de paddenstoel af, voorkom verspreiding van sporen

Ongedierte

Emelten in gazon 01   Emelten in gazon 02

Emelten zijn de larven van de langpootmug. Wanneer ze in een hoge dichtheid in je gazon aanwezig zijn kunnen ze een plaag vormen. De diertjes bevinden zich voornamelijk in de bovenste 2 tot 3 centimeter van de grond. Gedurende de nacht kruipen ze deels of volledig uit hun holletjes en eten van de grasplant.

Emelten zijn niet gevoelig voor vorst en blijven ook in de winter gewoon aanwezig. Bij zacht weer blijven de diertjes aan het gras eten. Zodra de temperatuur beneden de 5 °C daalt komen ze niet meer boven de grond.

Om te controleren of het schadebeeld ook daadwerkelijk door emelten wordt veroorzaakt is het belangrijk om de aanwezigheid van de beestjes te controleren.

Dit kun je doen door bij regenachtig weer gedurende de nacht een stukje zwart plastic zeil op je gazon te leggen. In de ochtend zouden er onder het zeil beestjes zichtbaar moeten zijn. Bij een forse hoeveelheid is ingrijpen noodzakelijk.

Herkenning

  • Afgestorven bruine plekken in het gazon
  • Voornamelijk in de zomer of de late herfst
  • In de toplaag van het gazon bevinden zich beestjes
  • Grijsbruin van kleur, geen pootjes, geen duidelijke kop
  • Langwerpig gevormd, maximaal 4,5 centimeter lang
  • Vogels op zoek naar emelten pikken in het gazon

Bestrijding

  • Toedienen van parasitaire aaltjes
  • Van 15 maart tot 1 juli of van 15 september tot 1 december
  • Minimaal 6 °C bodemtemperatuur vereist

Oorzaak      

  • Eieren van de langpootmug
  • Los en vochtig bodemoppervlak
  • Warme en vochtige periode

Preventie

  • Zorg voor een goede drainage van de grond
  • Extra betreding voor een dichtere bovenlaag

Rouwvlieglarven in gazon 01   Rouwvlieglarven in gazon 02

De larven van de rouwvlieg worden veelal met emelten verward. Echter zijn de larven kleiner en hebben ze een karakteristieke glanzende donkerbruine kop. Daarnaast zijn de beestjes, anders dan emelten, duidelijk in groepjes zichtbaar.

Vrouwelijke rouwvliegen leggen twee keer per jaar hun eitjes. Eenmaal in het voorjaar en eenmaal in het najaar. Ze doen dit het liefst in humusrijke grond, compost of tussen rottende bladeren. In perioden met weinig grasgroei, zoals de herfst of het vroege voorjaar, is de kans op vreetschade het grootst.

Herkenning

  • Aangevreten wortels of plantdelen
  • Afgestorven of losliggend gras
  • Grauwbruine larven met glanzende donkerbruine kop
  • Meestal aanwezig in groepjes enkele tientallen
  • Maximaal 12 millimeter lang

Bestrijding

  • Druk de grasmat aan met een tuinwals
  • Strooi gazonmest om de grasgroei te bevorderen
  • Toedienen van parasitaire aaltjes
  • Vanaf juni tot oktober, bij minimaal 6 °C bodemtemperatuur

Oorzaak      

  • Veel organische resten in de toplaag
  • Vochtige omstandigheden

Preventie

  • Laat het gras niet te lang de winter in gaan
  • Voorkom dood organisch materiaal op of langs het gazon

Engerlingen in gazon 01   Engerlingen in gazon 02

Engerlingen zijn de larven van kevers die tot de bladsprietkevers behoren. De meest voorkomende soorten in Nederland zijn de rozenkever, meikever, junikever, julikever en sallandkever. Ze voeden zich door te eten aan de wortels van het gras. Bij een zware aantasting kan de grasmat los komen te liggen.

Om engerlingen te bestrijden is het belangrijk om te weten om welke soort het nu precies gaat. Het is daarom altijd verstandig om de beestjes vooraf te laten determineren door een erkend bedrijf. Vaak is dit gratis.

Herkenning

  • Aangevreten wortels of plantdelen
  • Afgestorven of losliggend gras
  • Ivoorkleurige larven met sterk gekromd lichaam
  • Dik, zakvorming achterlijf, grauw van kleur
  • Oranjebruin gekleurde pootjes en kop
  • Vogels op zoek naar engerlingen pikken in het gazon

Bestrijding

  • Laat gevangen beestjes vooraf determineren
  • Pas de juiste parasitaire aaltjes toe op het gazon
  • Vanaf het voor- tot het najaar afhankelijk van de keversoort

Oorzaak      

  • Losse bodemstructuur
  • Eitjes van de bepaalde bladsprietkevers
  • Bosrijke omgeving of extensief beheerde grasvelden

Preventie

  • Dun de bosrijke omgeving uit
  • Zorg voor een stevige toplaag

Mieren in gazon 01   Mieren in gazon 02

Mieren zijn over het algemeen vrij nuttige beestjes, maar wanneer je er (te)veel in je gazon hebt zitten kan het overlast geven. Daar waar de mieren gangen maken naar hun nest ontstaan zandhoopjes en raakt het gazonoppervlak oneffen. Dit geeft onder andere problemen bij het grasmaaien.

Herkenning

  • Kleine hoopjes grond tussen het gras zichtbaar
  • Overlast gedurende (droge) zomermaanden
  • Droogtegevoeliger gazon, kale plekken

Bestrijding

  • Plaats een mierenlokdoos
  • Gebruik een bestrijdingsmiddel
  • Hark de hoopjes grond regelmatig vlak

Oorzaak      

  • Voedselrijke plek voor mieren

Preventie

  • Regelmatiger maaien verstoort de mierennesten

Mollen in gazon 01   Mollen in gazon 02

Een van de meest desastreuze plagen die je gazon kan overkomen is een mollen plaag. Al gravend gaat een mol namelijk op zoek naar zijn voedsel zoals wormen, duizendpoten en larven. De ondergrondse gangen die daarbij ontstaan kunnen verzakkingen van het gazon veroorzaken. Daar waar de mol uit of in de grond kruipt ontstaan grote hopen grond waardoor een gazon erg oneffen raakt.

De paartijd van de mol begint, afhankelijk van de voorjaarstemperatuur, eind februari, begin maart. In april – mei worden de meeste jongen geboren. Vervolgens worden de jongen na 7 weken door moeder uit haar gangenstelstel gejaagd. Begin juni is de activiteit van mollen dus op zijn top.

Herkenning

  • Grote hopen grond boven op het gras
  • Kronkelige gangen beneden het gras

Bestrijding

  • Strijk bestaande molshopen en gangen vlak
  • Signaleer op tijd beweging of activiteit
  • Plaats z.s.m. een mollenklem in een “verse” gang
  • Zorg dat de klem diep en stevig genoeg staat

Oorzaak      

  • Voedingsrijke omgeving voor mollen
  • Waterbron zoals een sloot of vijver nabij het gazon

 Preventie

  • Mollengaas bij aanleg van een gazon

Ook interessant  Alle blogs

gras zaaien graszaad inzaaien gazon

Gras zaaien

Wil jij je gazon gaan inzaaien? Dan kies je voor een van de eenvoudigste manieren om je gazon aan te leggen. Gras zaaien is namelijk

Lees verder »

Ook interessant  Alle blogs

Gazonwekker

Ontvang vier keer per jaar bericht wanneer het tijd is om je gazon te bemesten.